MELEK YATIRIMCI NEDİR VE NASIL BAŞVURULUR ?

 Melek Yatırımcı Kime Denir ?

Girişimlere hisse ya da hisse senedine dönüştürülen borç karşılığında sermaye sağlayan melek yatırımcılar, genel olarak uzun vadede kar elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Ancak melek yatırımcıların bir diğer temel amaçları ise belirli bir iş alanında bilgilerini en olabilecek seviyede güncel tutmak ve yeni nesil girişimcilere akıl hocalığı yaparak destek olmaktır.

Melek yatırımcılar çoğunlukla emekliye ayrılmış olan yönetici ya da girişimci kişilerden oluşmaktadır. Melek yatırımcı kitlesinin bu yönde gösterdiği artış nedeniyle, melek yatırımcıların girişimlere akıl hocalığı yapmaları ise çoğunlukla girişimlere yatırım yapmalarıyla başlamaktadır.

Melek yatırımcılar, girişimlere akıl hocalığı yaparak bilgi ve tecrübelerinden faydalanmalarını sağlarken çoğu zaman pek çok konuda önemli bağlantılar sağlayarak girişimlere büyük ölçüde destek olmaktadırlar.

Melek yatırımcı isminin kullanılmasında temel Broadway’a dayanmaktadır. Broadway; Amerika Birleşik Devletleri’nde New York’ta bulunan Manhattan bölgesinde bir caddedir. ABD’deki müzikal tiyatro gösterilerinin bu cadde ve bu caddeye açılan sokaklarda gerçekleştirilmesi sonucu Broadway; tiyatro ve konser alanında zirveye ulaşmıştır. Melek kavramı ilk olarak Broadway ve diğer bölgelerde gerçekleşen tiyatrolar içerisinden mali açıdan sorun yaşayan tiyatro oyunlarına mali açıdan destek sağlayan varlıklı kişiler için kullanılmıştır. Ancak daha sonrasında, 1978 yılında, New Hampshire Üniversitesi profesörlerinden ve aynı zamanda Center for Venture Research’ün kurucusu olan William Wetzel, girişimcileri de mali yönden destekleyen yatırımcılar için melek kelimesinin kullanımını uygun görmüştür.

Melek Yatırımcı Nasıl Olunur?

Melek yatırımcı olmak için Hazine Müsteşarlığı’na başvuru yaparak melek yatırımcı lisansı alınması gerekmektedir. Hazine Müsteşarlığı, melek yatırımcı lisansını vermek için “Yüksek Gelire Sahip Yatırımcı” ve “Tecrübe Yatırımcı” olarak iki gruba ayırdığı melek yatırımcı kavramını bu iki grup altında değerlendirmektedir. Melek yatırımcı lisansı için Hazine Müsteşarlığı’nın hazırladığı bir rapor ve bilgi klasörü bulunmaktadır. Ancak, rapor ve bilgi klasörünü araştırmadan önce bu iki gruptan herhangi birinde yer alabilmek için öncelikli olarak belirli kriterlere dikkat etmeniz gerekmektedir. Bu kriterler aşağıdaki gibidir:

1.Yüksek Gelire Sahip Yatırımcı Grubu

Öncelikli olarak “Yüksek Gelire Sahip Yatırımcı” grubunda yer almak ve bu grup içerisinde melek yatırımcı lisansı almak için son iki yıl içerisindeki yıllık gayrisafi gelirinizin 200.000 Türk Lirası ve üzerinde olması ya da sahip olunan her türlü menkul ve gayrimenkul varlığından oluşan kişisel servetinizin toplam değerinin 1.000.000 Türk Lirası ve üzerinde olması gerekmektedir. Bu şartları karşılamanız dahilinde “Yüksek Gelire Sahip Yatırımcı” grubunda başvuru yapabilirsiniz.

Eğer yukarıda belirtilen şartlara uygun değilseniz ve melek yatırımcı lisansı almak istiyorsanız “Tecrübe Yatırımcı” grubundaki kriterlere uyum sağlayarak melek yatırımcı lisansı alabilirsiniz.

2. Tecrübe Yatırımcı Grubu

“Tecrübe Yatırımcı” grubunda melek yatırımcı lisansı almak için banka, finansal kuruluş ya da girişim sermayesi şirketleri gibi kuruluşların müdür ya da buna denk bir pozisyonunda ya da daha üst pozisyonunda en az iki sene iş tecrübesine sahip olmanız gerekmektedir. Alternatif olarak, son beş sene içerisinde, en az iki sene için, yıllık cirosu en az 25.000.000 Türk Lirası olan bir şirkette genel müdür yardımcısı, dengi ya da daha üst bir pozisyonda çalışmış olmanız gerekmektedir.

Bu şartlar dışında, Tecrübe Yatırımcı grubundaki kriterler arasında yer alan maddeler ise aşağıdaki gibidir:

  • Türkiye’de yer alan melek yatırımcı ağlarından birinde en az bir yıl süre ile üye bulunmak.
  • Başvuru esnasında halka açık olmayan en az üç şirkette melek yatırımcı kimliği ile ortak olmak ya da yurt içerisindeki kuluçka merkezlerinde ya da teknoloji geliştirme merkezlerinde en az iki yıl tecrübede bulunmak.
  • Teknoloji merkezleri ya da kuluçka merkezlerinde, başlangıç ya da büyüme aşamasında bulunan en az üç şirketin her birine en az 20.000 Türk Lirası ile sermaye yatırım yapmak.

Girişimciler ile Melek Yatırımcılar Nasıl Buluşur?

Genel itibariyle Türkiye’de melek yatırımcı arayan girişimciler için oluşturulmuş olan melek yatırımcı networkleri (ağları) bulunmasına karşın eğer yeni girişiminiz için bir yatırımcı arıyorsanız aşağıda bulunan ve sıklıkla kullanılan melek yatırımcı ağlarını kullanabilirsiniz. Melek yatırımcı ağlarının yanı sıra, Türkiye’de melek yatırımcı ya da yatırımcı ile buluşabileceğiniz pek çok kuluçka merkezi bulunmaktadır. Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM) olarak en temel amaçlarımızdan biri de girişimcileri yatırımcılar ile buluşturmaktır. 

Eğer girişimciyseniz, kuluçka merkezleri aracılığıyla pek çok yatırımcı ile buluşabilirsiniz.

Melek Yatırımın Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?

Girişiminiz için melek yatırımcı bulmanın temel avantajları aşağıdaki gibidir:

  • Melek yatırımcı sayesinde iş fikrinizi hayata geçirmeniz için gerekli olan geliri elde edebilirsiniz. Eğer iş fikriniz başarısız olursa melek yatırımcıdan aldığınız finansmanı geri ödemeniz gerekmez.
  • Melek yatırımcılar, genel itibariyle emekli yönetici ya da girişimci kişiler oldukları için yatırım yaptıkları girişimlere akıl hocalığı yapar. Bu nedenle, bir melek yatırımcının bilgi ve deneyimlerinden faydalanmak bir girişim için oldukça avantajlıdır.
  • Melek yatırımcı iş fikriniz ile ilgili olan bir yatırımcı olacağı için melek yatırımcıdan sağlanmış olan sermaye ile şirketiniz kalkınarak diğer ilgili melek yatırımcılara da ulaşabilecek.

Girişiminiz için melek yatırımcı bulmanın temel dezavantajları ise aşağıdaki gibidir:

  • Girişimci, melek yatırımcıdan alacağı akıl hocalığı sebebiyle, girişim için alacağı kararlarda melek yatırımcının da kararları etkili olacak. Bu nedenle girişim, startup dünyasındaki hızını kaybedebilir. 
  • Girişiminize yatırım yapan melek yatırımcı eğer farklı bir sektördense ve girişiminizin sektörüne dair dinamiklere hakim değilse girişiminizi yavaşlatabilir.
  • Başarılı olan her işte melek yatırımcı elde ettiğiniz karda kendi payına düşen bölümü alır.

Girişimcilerin Yatırımcı Sunumu Nasıl Olmalıdır?

Girişimciler ve girişimci adayları, yatırımcı sunumu hazırlarken çoğu zaman 10 - 20 - 30 kuralını uygulamalıdır. Bu kural, 10 slayt, 20 dakika ve 30 yazı boyutunu kapsamaktadır. Sunum hazırlarken sunumu temiz, düzenli, rahat takip edilebilen ve çok fazla detay ile kafa karıştırmayan net bir sunum olarak hazırlamanız gerekmektedir.

Ek olarak, girişiminiz ile ilgili iyi bir hikayeniz, iyi bir ekibiniz, organize işleyen planlarınız, problemlere sunduğunuz çözümler, hedef kitleniz, rakipleriniz, rekabet, pazarlama planınız ve benzeri pek çok gibi unsuru net bir şekilde açıklamanız son derece önemlidir.

Etkili Sunumlar Hazırlayabileceğiniz İnternet Siteleri / Platformları

Sunum, fikirlerimizi yatırımcıya, kuluçka merkezlerine veya herhangi bir dinleyici kitlesine iletmek için hazırladığımız destekleyici materyallerdir. Sunumlar ne kadar özenli ve ilgi çekici olursa insanları ikna etmekte bir o kadar daha kolay olur. Bu yazıda, sadece internet kullanarak etkili sunumlar hazırlamaya yardımcı olabilecek 10 internet sitesini bir araya getirdik. Peki bu siteler nelerdir? 

Prezi

Prezi, online sunum hazırlama platformlarından en popüler olanıdır. Öyküleştirilmiş sunumlar sunan Prezi, PowerPoint sunumlarına göre daha etkileyici ve akılda kalıcı sunumlar oluşturmayı sağlıyor. Sunumların bir kısmı ücretsiz olsa da, Prezi’nin daha kapsamlı paketlerini kullanmak için ayda sadece 5 dolar ödemek gerekiyor.

Haiku Deck

Haiku Deck, web dışında iPhone ve iPad cihazlarında da sunum hazırlayabilmeyi sağlıyor.   Yazı tipi, tasarım, şablon, filtre ve fotoğraf gibi özelliklere sahip olan Haiku Deck, sunumları bulutta saklar ve böylece internete bağlı her cihaza kolayca ulaşıp paylaşabilmeyi sağlar. Haiku Deck’in aylık ücreti ise paketine göre 8 ile 30 dolar arasında değişiyor.

ChartBlocks

Grafiklerin tasarımını renk, boyut, yazı tipi gibi konularda kontrol etmeye olanak sağlayan ChartBlocks, hazırlanan grafiği bir siteye gömebiliyor veya sosyal medya ağlarında paylaşabilme imkanı sunabiliyor. 30 grafiğe kadar ücretsiz olarak kullanım sağlayan ChartBlocks’ta daha fazla grafik oluşturmak için aylık olarak 8 ile 65 dolar arasında ödeme yapmak gerekiyor.

SlidesCarnival

SlidesCarnival, PowerPoint ve Google Slaytlar’a ücretsiz tema ve şablonlar içeren bir sitedir. Şablonları farklı kategorilere ayırma ile site içinde arama yaparak en uygun şablonu bulabilmeyi sağlıyor. SlidesCarnival, çok sayıda şablonu ücretsiz olarak sunuyor ve başkalarıyla farklı formatlarda paylaşmaya da olanak veriyor.

Infogram

Infogram, sunumlarınız için grafik, çizelge, tablo, harita gibi içerikler oluşturmayı  kolaylaştıran bir sitedir. İnfografikleri farklı formatlarda paylaşabilme, gömebilme ve indirebilme özellikleri bulunuyor. 10 projeye kadar ücretsiz olan Infogram’ın daha kapsamlı paketlerinin ücreti ise ayda 19 dolardan başlıyor.

Slidebean

Slidebean, içerisinde bulunan şık tasarımları ile kısa zamanda etkileyici sunumlar hazırlayabilmeyi sağlayan bir sitedir. Sunumunuzu Slidebean üzerinden paylaştığınızda, bunu görüntüleyenlerin hangi sunum sayfasında ne kadar vakit  harcandığına dair verileri de sizlerle paylaşıyor. Slidebean’in ücreti paketine göre ayda 8 ile 29 dolar arasında değişiyor.

Canva

Slaytlar için güzel tasarımlar barındıran bu sitede, grafikleri ve görselleri kolayca tasarlayıp hazırlayabilmek mümkündür. Ücretsiz içeriklerin yanı sıra çok geniş ücretli görselleri de mevcuttur. 

Google Slaytlar

Bir platform veya ortam fark etmeksizin internet erişiminin olduğu her yerde slayt hazırlayabilme imkanı sunan Google Slaytlar, ücretsiz bir şekilde çevrim içi çalışma imkanı sağlar. Kendi temaları dışında kullanmak istediğiniz temaları içeriye aktarabilirsiniz. Sunumlar kişilerin drive hesaplarında saklanır. Sunumların düzenleme ya da görüntüleme özelliklerini kullanarak başkalarıyla paylaşabilmek mümkündür. 

Zoho Show

Online olarak sunum hazırlanabilecek bir site olan Zoho, sunumları internet olan her ortamda düzenleyebilme, başkalarıyla paylaşabilme ve geri bildirim alabilme özelliklerine sahiptir. Zoho Show, sunduğu bu özellikler sayesinde PowerPoint uygulamasına benzemektedir. 

Emaze

Emaze, online sunum hazırlamaya yardımcı olacak bir sitedir. Ücretsiz ve profesyonel sunum şablonları sayesinde belirlenen hedef kitlelere görsel bir deneyim sunan Emaze, sadece slayt değil; video ve 3D sunumlar hazırlamaya da olanak sağlıyor.

Melek Yatırımcı Platformları Nelerdir?

Girişimcilerin melek yatırımcılar ile iletişime geçebilmeleri için pek çok melek yatırımcı ağı bulunmaktadır. Melek yatırımcılar, bu ağlara üye olarak ilgi alanları dahilinde olan girişimlerin sahipleri ile iletişime geçebilmektedir.

Melek yatırımcılar ile girişimcilerin iletişime geçmesine imkan sağlayan platformlardan bazıları aşağıdaki gibidir:

  • Angel List
  • Quora
  • Microventures
  • LinkedIn

Yatırım Sermayesi Toplamak İçin Tercih Edilebilecek Alternatif Yöntemler Nelerdir?

Yatırım sermayesi; sabit varlıklara ya da değerlere yapılan yatırımlara verilen isimdir. Yatırım türlerinden biri olan yatırım sermayesine dahil olan tanım içerisindeki sabit varlıklar ise konut ya da arsa gibi taşınamaz durumda olan varlıkları ifade etmektedir.

Kâr etme ihtimali yüksek olan bu alandaki bu gibi menkul kıymetleri satın alarak yatırım sermayesi yapılabilir. Bu alanda hizmet sağlayan pek çok yatırım şirketi bulunmaktadır. Yatırım sermayesi türü adı altında yatırım yapmak isteyen yatırımcı kişiler bu şirketler ile irtibata geçebilir.

Melek Yatırımcı ve Girişimci Buluşmaları Nasıl Gerçekleşmektedir?

Melek yatırımcılar, genellikle kurdukları ağlar (networkler) üzerinden girişimciler ile iletişime geçmektedirler. Aynı şekilde, girişimci olan kişilerde bu ağlar sayesinde melek yatırımcılar ile buluşmaktadır. 

Bu ağların (networklerin) yanı sıra, girişimciler ile melek yatırımcıların buluşmasına imkân sağlayan çeşitli kongreler, seminerler ve zirveler gerçekleşmektedir. Girişimci kişiler, bu gerçekleşen kongreler, seminerler ve zirveler gibi etkinlikler sayesinde melek yatırımcılar ile tanışabilmekte, iletişime geçebilmekte ve kendi girişimleri için görüşme fırsatı yakalayabilmektedir.

Tüm kongreler, seminerler ve zirveler gibi etkinliklerin yanı sıra, girişimciler ile melek yatırımcıların buluşmasına imkân sağlayan pek çok kuluçka merkezi bulunmaktadır. Bu kuluçka merkezleri, girişimlere pek çok açıdan destek ve imkân sağlarken aynı zamanda yatırımcılar ile buluşmaları içinde fırsatlar sunmaktadır. 

Yatırımcı Araştırması ve Sunumu Nasıl Yapılır?

Yatırımcı, yapacağı iş ya da hizmet faaliyetinden emin olmak için piyasayı araştıran ve riski kendisi için en az seviyeye indiren kişidir. Yatırımcı bir işe yatırım yapacaklarında ne kadar sürede ve hangi oranda bir getiri kazanacaklarını hesaplayarak bir yatırımda bulunurlar.

Herkes birer potansiyel yatırımcı olsa da bilinçli bir yatırımcı parasının değer kaybetmeyeceğinden emin olduğu işlere imza atar. Genellikle iş insanı olarak anılan yatırımcılar, girişimcilere maddi destek sağlayan kişilerdir. Riskleri oldukça düşük seviyede tutmaya dikkat eden yatırımcılar, genellik ile yapılacak işlerin içeriğiyle çok fazla ilgilenmese de yapılacak işin getirisinden (kazancından) ve risk durumundan emin olmak isterler.   

Yatırımcı ve Melek Yatırımcı Kime Denir?

Melek yatırımcı, girişimcilere hisse ya da hisse senedine çevirebilecekleri bir borç karşılığında sermaye sağlayan kişilerdir. Melek yatırımcıların temel amacı genel olarak uzun vadede kar elde etmek olarak bilinse de melek yatırımcıların temel amaçları çoğunluk ile belli bir bir iş alanına yoğunlaşmak, o iş alanındaki bilgilerini güncel tutmak ve yeni nesin genç girişimcilere akıl hocalığı yapmaktır.

Melek yatırımcılar, genel itibariyle emekliye ayrılmış yönetici ya da girişimciler olsalarda Türkiye’de pek çok farklı sektörden melek yatırımcı bulunmaktadır. Melek yatırımcıların genellik ile emekli olmuş olan yönetici ya da girişimciler olmasının sonucunda ise deneyimleri doğrultusunda genç girişimcilere akıl hocalığı yapmaları, bağlantıları ile girişimcilerin işlerini kolaylaştırmaları genç girişimciler için oldukça avantajlı bir fırsat olmaktadır. 

Bilinçli yatırımcı, yapacağı yatırım öncesi bir pazar araştırması yapar, riskleri değerlendirir, parasının değer kaybetmeyeceğinden emin olur ve ne kadar kazanacağını yatırım yapmadan önce ön görebildiği bir işe yatırım yapar. Genellikle iş insanı olan yatırımcılar, girişimcinin yaptığı işten çok girişimcinin fikrinin kendisine kazandıracağı paraya odaklanır.

Yatırımcı Sunumu Nasıl Yapılmalıdır?

Bir yatırımcıya sunum yapacaksanız eğer ilk olarak girişiminizi kısaca özetlemeli, mevcut problemleri, problemlere bulduğunuz çözümleri, çözümünüzün ürününü ve iş modelini, pazarı, rekabet analizini ve plan stratejinizi anlatmalısınız. Sunumunuzu çok uzatmamalı, sunum içerisindeki görsel ve yazı dengesini korumalısınız. Kendinizden emin olduğunuzu kanıtlayan cümleler kurun ve beden dilinizle kendinize ve fikrinize olan güveninizi kanıtlayın.
 
 Yatırım Sürecinde İhtiyacınız Olacak 5 Belge

Girişimcilik ekosistemindeki birçok girişimci gerek fikrini işe dönüştürmek gerekse halihazırda kurulu işini büyütmek için yatırıma ihtiyaç duyar. Yatırım sürecinde ise girişimcilerin ihtiyaç duyacağı bazı belgeler vardır. Peki, girişimcilerin yatırım süreçleri için hazırlanmaları gereken belgeler nelerdir?

1) Finansal Dokümanlar

Potansiyel yatırımcıların girişiminize yatırım yapmadan önce işinizi finansal açıdan değerlendirmelerini sağlayacak, ikna özelliği belki de en yüksek olan belgelerdir. En yüksek ve en düşük ihtimallerle elde edeceğiniz aylık gelir, şirketteki para akışı, mevcut sermayeniz, varsa önceden almış olduğunuz yatırımlar, bütçe dağılımı, kar-zarar tahminleri, şirketinizin ihtiyacı olan yatırım miktarı ve alınacak yatırımın kullanım alanları gibi verilerin uygun şekilde raporlanıp yatırımcılarla paylaşılması gereklidir. Yatıracakları parayı ne kadarlık bir süre zarfında geri alacaklarını bilmek isteyen yatırımcılar için de ödeme detaylarını içeren bir belge finansal dokümanlar arasına eklenebilir.

2) İş Planı

Rekabetin hızla arttığı girişimcilik ekosisteminde şirketin rakipleri arasından sıyrılması ve gelecekte de ayakta kalması, doğru hazırlanmış bir iş planına bağlıdır. İş planları sayesinde şirketler rekabet ortamını analiz edebilir, kendilerine uygun strateji planları geliştirebilir ve potansiyel yatırımcıların beklentilerini anlayabilir. İş planının maddeleri arasında; iş yönetim özeti, şirket hakkında özet, pazar araştırması ve rakipler, pazarlama ve satış stratejileri, operasyon, ekip ve ekip üyeleri, satış raporu, finansal öngörüler ve riskler mutlaka bulunmalıdır.

3) Pitch-Deck

Pitch deck, yatırımcı karşısına çıkmadan önce iş planınız doğrultusunda fikrinizi mümkün oldukça sade ve net şekilde açıklayan bir sunumdur. PowerPoint, Keynote veya Prezi gibi çeşitli platformlar kullanılarak oluşturulabilecek olan sunum, potansiyel yatırımcılara işinizin temel noktalarını doğru şekilde anlatarak yatırımcılarda genel bir bakış açısı oluşturmalıdır. Sunumda problem ve bu probleme getirilen çözüm, ekip üyeleri, pazar ve rakipler, iş stratejisi gibi başlıklara yer verilmelidir. 

Yatırımcı ile görüşmeden önce sunumun bir özetini karşı tarafa iletmeniz yatırımcıların yaptığınız iş hakkında önceden bilgi sahibi olmasını ve daha verimli bir toplantı süreci geçirmenizi sağlayacaktır.

4) Ekip Üyelerinin Özgeçmişleri

Yatırımcılar için girişimin ardındaki ekip de en az diğer faktörler kadar önemlidir. Çok iyi bir iş fikri dahi arkasında onu geliştirip ilerletecek güvenilir bir ekip olmadığı takdirde, yatırımcılardan olumlu dönüt alamayabilir. Bu noktada iş fikrinden bahsedildikten sonra işi gerçekleştirecek ekibin yetenekleri ve özgeçmişleri de yatırımcıya aktarılmalıdır. Bu süreci daha verimli hale getirmek için ekip üyelerini yatırım sürecine girmeden önce iyi seçmelisiniz.

5) Term Sheet

Term sheet, yatırım sözleşmesine dair istek ve şartların yer aldığı 7-8 sayfalık bir ön sözleşme metnidir. Yatırım görüşmelerinin sonucunda yatırımcılarla girişimcilerin arasında gerçekleşecek uzun soluklu sözleşme müzakerelerinden önce, yatırımın temel koşullarına dair taraflar arasında anlayış birliği sağlanabilmesi amacıyla oluşturulan ve müzakerenin çeşitli safhaları için rehber görevi gören bir belgedir. Term sheet içinde yer alan maddeler sonraki süreçte şirketin imzalayacağı birçok sözleşmenin de yapı taşını oluşturur.

Yatırım arayışında olan girişimciler için büyük önemi olan yatırım sürecinde hazırlanacak belgelerin doğru verileri içermesi, eksiksiz, anlaşılır ve net olması gereklidir. Farklı girişim çeşitlerinde ihtiyaç duyulacak belgeler de değişkenlik gösterse de sizler de yukarıdaki maddeleri dikkate alarak girişiminiz için başarılı bir yatırım süreci geçirebilirsiniz.

 

KAYNAK : https://btm.istanbul/ BİLGİYİ TİCARETLEŞTİRME MERKEZİ ; BTM; İstanbul Ticaret Odası tarafından yenilikçi iş fikirlerinin ticarileşerek ülkemize katma değer sağlaması amacıyla bir vakıf olarak kurulmuştur. BTM’de fikirlerin iş modeli haline gelmesi sağlanırken; eğitim ve seminerler, mentor desteği, yatırımcı eşleştirmeleri, girişimcilerin yatırımcı karşısında sunum yaptığı demo günü etkinlikleri, İTO Komite eşleştirmeleri, 7/24 ofis imkanı, birebir danışmanlık gibi hizmetler girişimcilere tamamen ücretsiz sunulmaktadır.